Cách Sử Dụng Thang Máy Đúng Cách Và An Toàn

Cách sử dụng thang máy đúng cách không chỉ là biết bấm nút gọi tầng. Với thang máy gia đình, người sử dụng còn cần chú ý cách chờ thang, bước qua cửa cabin, lựa chọn tầng, sử dụng nút mở cửa, kiểm soát tải trọng và xử lý đúng khi thang dừng bất thường hoặc mất điện.

Những thao tác tưởng chừng đơn giản có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm và mức độ an toàn khi sử dụng. Đặc biệt với gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc thường xuyên vận chuyển đồ bằng thang máy, việc thống nhất một số nguyên tắc sử dụng ngay từ khi bàn giao là rất cần thiết.

Bài viết dưới đây hướng dẫn cách sử dụng thang máy theo từng bước, từ lúc gọi thang đến khi ra khỏi cabin, đồng thời giải thích những việc nên và không nên làm trong các tình huống thường gặp.

Cách sử dụng thang máy từ lúc gọi thang đến khi ra ngoài

1. Quan sát trước khi gọi thang

Trước khi sử dụng, nên quan sát khu vực cửa tầng.

Không sử dụng nếu nhận thấy những dấu hiệu bất thường rõ rệt như:

• cửa tầng bị lệch, cạ hoặc không đóng kín;
• có nước chảy vào khu vực cửa hoặc hố thang;
• hệ thống đang treo biển bảo trì hoặc ngừng hoạt động;
• có mùi khét, tiếng va đập hoặc tiếng cơ khí bất thường;
• bảng gọi tầng báo lỗi liên tục.

Nếu thang đang được bảo trì, sửa chữa hoặc kiểm định, cần tuân theo hướng dẫn của đơn vị kỹ thuật và không tự ý vận hành.

2. Bấm nút gọi thang đúng cách

Ở ngoài tầng, người sử dụng chỉ cần bấm nút gọi thang một lần.

Với hệ thống có nút ▲ và ▼:

• ▲ dùng khi muốn đi lên;
• ▼ dùng khi muốn đi xuống.

Không cần bấm liên tục hoặc nhấn mạnh nút gọi. Việc bấm nhiều lần không làm thang đến nhanh hơn.

Sau khi gọi thang, đứng cách cửa một khoảng phù hợp và chờ cabin đến tầng.

3. Quan sát cabin trước khi bước vào

Khi cửa mở, không bước vào ngay theo phản xạ.

Trước tiên cần quan sát cabin đã thực sự ở đúng vị trí và sàn cabin có tương đối bằng với sàn tầng hay không. Các hướng dẫn an toàn về thang máy cũng khuyến nghị người sử dụng quan sát độ bằng tầng trước khi bước vào hoặc bước ra khỏi cabin.

Nếu cabin dừng lệch tầng bất thường, không nên cố bước qua khoảng chênh lệch lớn. Hãy ngừng sử dụng và báo cho đơn vị quản lý hoặc kỹ thuật kiểm tra.

Khi bước qua ngưỡng cửa:

• nhìn vị trí chân;
• không vừa đi vừa nhìn điện thoại;
• hỗ trợ trẻ nhỏ và người cao tuổi;
• chú ý bánh xe đẩy, vali hoặc vật dụng có bánh.

4. Chọn tầng cần đến

Sau khi vào cabin, bấm nút tầng muốn đến.

Chỉ cần bấm một lần. Khi nút đã sáng hoặc hệ thống đã ghi nhận lệnh, không cần bấm lại nhiều lần.

Sau đó đứng ổn định trong cabin và giữ khoảng cách với cửa.

Không tựa người, tì tay hoặc để trẻ nhỏ chơi gần cửa cabin.

5. Khi thang đến tầng

Chờ cabin dừng hoàn toàn và cửa mở đủ trước khi bước ra.

Tiếp tục quan sát độ bằng giữa sàn cabin và sàn tầng.

Nếu cửa vừa mở nhưng cabin có biểu hiện dừng lệch đáng kể, rung hoặc chuyển động bất thường, không nên bước ra một cách vội vàng. Sử dụng phương tiện liên lạc trong cabin nếu cần hỗ trợ.

Ý nghĩa các nút thường gặp trên bảng điều khiển thang máy

Ký hiệu có thể khác nhau giữa các hãng và cấu hình, nhưng bảng điều khiển cabin thường có một số chức năng cơ bản:

Không phải mọi thang máy đều có cùng bảng điều khiển hoặc cùng cách hoạt động.

Vì vậy, khi bàn giao thang máy gia đình, gia chủ nên yêu cầu đơn vị lắp đặt hướng dẫn trực tiếp toàn bộ nút chức năng cho những người thường xuyên sử dụng.

Không dùng tay hoặc chân để chặn cửa thang máy

Đây là một thói quen nên tránh.

Khi muốn giữ cửa cho người khác, nên sử dụng nút mở cửa nếu hệ thống cho phép, thay vì đưa tay, chân, túi xách hoặc đồ vật vào vùng cửa đang đóng.

Các hướng dẫn an toàn chính thức cũng khuyến nghị dùng nút mở cửa thay vì dùng cơ thể để cản cửa.

Mặc dù nhiều thang máy hiện đại được trang bị cảm biến cửa, người sử dụng không nên coi cảm biến là lý do để cố tình chặn cửa.

Đặc biệt không nên:

• đưa tay vào khe cửa;
• cố kéo cửa bằng tay;
• cho trẻ chơi tại khu vực cửa;
• đứng một chân trong cabin và một chân ngoài cửa tầng;
• dùng đồ vật để giữ cửa mở trong thời gian dài.

Không sử dụng vượt tải trọng định mức

Mỗi bộ thang máy có tải trọng định mức được xác định theo thiết kế.

Không nên suy tải trọng chỉ bằng số người, vì trọng lượng thực tế của người và hàng hóa có thể khác nhau đáng kể.

Nếu thang phát tín hiệu quá tải hoặc không cho phép đóng cửa, cần giảm bớt người hoặc hàng trước khi tiếp tục hành trình.

Không nên cố:

• chen thêm người vào cabin;
• giữ cửa rồi đưa thêm đồ vào;
• vô hiệu hóa cảnh báo quá tải;
• vận chuyển vật nặng vượt giới hạn cho phép.

Với thang máy gia đình tải trọng nhỏ, điều này càng đáng chú ý khi vừa có người vừa có hành lý hoặc vật dụng nặng.

Cách sử dụng thang máy khi mang đồ hoặc vật cồng kềnh

Khi sử dụng thang để vận chuyển vali, xe đẩy, đồ gia dụng hoặc vật dụng cồng kềnh, cần xem xét cả tải trọng lẫn kích thước thực tế.

Không để vật dụng:

• tì trực tiếp vào cửa cabin;
• chặn vùng hoạt động của cửa;
• va vào bảng điều khiển;
• nhô ra khỏi cabin;
• làm người sử dụng không thể đứng ổn định.

Nếu vật quá dài, quá nặng hoặc không thể đặt hoàn toàn trong cabin, không nên cố vận chuyển bằng thang hành khách.

Đối với đồ đặc biệt, nên hỏi đơn vị kỹ thuật về khả năng chịu tải, cách bố trí và phương án vận chuyển phù hợp.

Trẻ nhỏ sử dụng thang máy như thế nào?

Trẻ nhỏ nên có người lớn giám sát, đặc biệt khi chưa hiểu rõ cách sử dụng thang máy.

Cần hướng dẫn trẻ:

• không chạy vào cabin khi cửa đang đóng;
• không nhảy hoặc đùa nghịch trong cabin;
• không tựa vào cửa;
• không đưa tay vào khe cửa;
• không bấm toàn bộ các tầng để chơi;
• không tự ý sử dụng các chức năng kỹ thuật;
• biết vị trí nút báo động hoặc liên lạc trong trường hợp cần hỗ trợ.

Người lớn cũng không nên để trẻ đứng sát cửa trong lúc cabin đang vận hành.

Anh đã có bài chuyên sâu riêng, nên từ bài này chỉ cần dẫn sang:

Hướng dẫn trẻ nhỏ sử dụng thang máy gia đình an toàn

Người cao tuổi sử dụng thang máy cần chú ý gì?

Người cao tuổi thường cần thêm thời gian khi bước vào hoặc ra khỏi cabin.

Nên:

• chờ cửa mở đủ;
• quan sát ngưỡng tầng;
• không bước quá vội;
• sử dụng tay vịn nếu cabin có trang bị;
• tránh mang quá nhiều đồ khiến mất thăng bằng;
• ưu tiên có người hỗ trợ nếu khả năng vận động hạn chế.

Nếu cửa có thời gian mở quá ngắn so với nhu cầu sử dụng thực tế của gia đình, có thể trao đổi với đơn vị kỹ thuật để kiểm tra khả năng điều chỉnh phù hợp trong phạm vi thiết kế của hệ thống.

Khi đi cùng vật nuôi cần chú ý gì?

Khi đưa chó, mèo hoặc vật nuôi vào thang máy, cần đặc biệt chú ý dây dắt.

Không để dây dắt, dây đeo hoặc phụ kiện của vật nuôi nằm qua khe cửa khi cửa đóng.

Tốt nhất nên đưa cả người và vật nuôi vào cabin hoàn toàn trước khi cho cửa đóng.

Với vật nuôi nhỏ, cần kiểm soát để chúng không chạy ra ngoài đột ngột trong lúc cửa đang đóng hoặc mở.

Những việc không nên làm khi sử dụng thang máy

Một số hành vi nên tránh trong quá trình sử dụng hằng ngày:

• tựa người hoặc tác động mạnh vào cửa;
• nhảy trong cabin;
• cố mở cửa bằng tay;
• chèn vật vào khe cửa;
• bấm nút liên tục;
• mang vật vượt tải trọng;
• làm đổ nước vào bảng điều khiển hoặc ngưỡng cửa;
• hút thuốc hoặc sử dụng nguồn lửa trong cabin;
• tự tháo bảng nút hoặc thiết bị kỹ thuật;
• tự reset hoặc can thiệp tủ điều khiển khi thang báo lỗi.

Một số cơ quan quản lý thang máy cũng khuyến cáo không nhảy, không tựa vào cửa và không chen quá đông trong cabin.

Nếu thang máy dừng đột ngột thì phải làm gì?

Nếu cabin dừng bất thường, ưu tiên đầu tiên là giữ bình tĩnh và liên lạc để được hỗ trợ.

Có thể thực hiện theo trình tự:

1. Kiểm tra bảng hiển thị và tình trạng cabin.
2. Bấm nút mở cửa nếu cabin đang dừng đúng tầng và hệ thống cho phép.
3. Nếu cửa không mở, sử dụng nút Alarm, intercom hoặc điện thoại để liên lạc.
4. Thông báo vị trí hoặc tầng gần nhất nếu xác định được.
5. Chờ người có chuyên môn hoặc lực lượng cứu hộ hướng dẫn.

Không tự cạy cửa cabin hoặc cửa tầng. Không cố trèo ra ngoài khi cabin đang dừng giữa hai tầng. Hướng dẫn của cơ quan quản lý thang máy cũng nêu rõ người bị mắc kẹt nên sử dụng phương tiện gọi hỗ trợ và chờ cứu hộ thay vì tự cạy cửa.

Xem hướng dẫn chuyên sâu:

Cách xử lý khi thang máy gia đình gặp sự cố

Mất điện khi đang đi thang máy phải làm gì?

Khi mất điện lưới, cách thang phản ứng phụ thuộc vào cấu hình của bộ thang.

Một số hệ thống có bộ cứu hộ tự động cho phép thực hiện một chu trình cứu hộ theo thiết kế, chẳng hạn đưa cabin đến vị trí phù hợp để hỗ trợ người bên trong ra ngoài.

Tuy nhiên, người sử dụng không nên tự giả định mọi thang đều có cùng chức năng.

Nếu cabin dừng:

• giữ bình tĩnh;
• sử dụng nút liên lạc hoặc điện thoại;
• chờ hệ thống cứu hộ hoạt động nếu được trang bị;
• làm theo hướng dẫn đã được bàn giao;
• không tự tháo hoặc cạy cửa.

Gia đình nên yêu cầu đơn vị lắp đặt thử chức năng cứu hộ và hướng dẫn thực tế ngay trong quá trình bàn giao.

Khi có cháy có được sử dụng thang máy không?

Với thang máy thông thường, không sử dụng thang máy để thoát nạn khi có cháy hoặc khói. Hãy sử dụng lối thoát hiểm hoặc cầu thang theo phương án an toàn của công trình, trừ trường hợp lực lượng cứu hộ có hướng dẫn khác hoặc công trình sử dụng hệ thống chuyên dụng được thiết kế cho mục đích đó. USFA cũng hướng dẫn sử dụng cầu thang thay vì thang máy trong tình huống cháy.

Lý do là cháy có thể ảnh hưởng đến nguồn điện, hệ điều khiển, cửa, hố thang và điều kiện khói tại các tầng.

Nếu đang ở trong cabin và thang dừng khi xảy ra tình huống khẩn cấp:

• không tự cạy cửa;
• sử dụng thiết bị liên lạc;
• cung cấp thông tin vị trí nếu có thể;
• làm theo hướng dẫn của lực lượng cứu hộ.

Các hệ thống được thiết kế riêng cho cứu hỏa hoặc sơ tán có yêu cầu và quy trình khác, vì vậy không nên áp dụng hướng dẫn của thang máy thông thường cho những hệ thống chuyên dụng.

Nếu có động đất, ngập nước hoặc thời tiết bất thường thì sao?

Không nên tiếp tục sử dụng thang máy nếu công trình vừa chịu tác động bất thường có khả năng ảnh hưởng đến:

• nguồn điện;
• kết cấu giếng thang;
• cửa tầng;
• thiết bị trong hố PIT;
• tủ điện;
• hệ thống điều khiển.

Đặc biệt nếu có nước xâm nhập vào PIT, phòng máy, khu vực thiết bị điện hoặc giếng thang, nên ngừng sử dụng và yêu cầu kỹ thuật kiểm tra trước khi vận hành trở lại.

Không tự bật nguồn lại chỉ vì cabin vẫn có thể chạy.

Khi nào nên ngừng sử dụng và gọi kỹ thuật?

Không phải mọi âm thanh nhỏ đều đồng nghĩa thang gặp sự cố. Tuy nhiên, nếu xuất hiện thay đổi rõ rệt so với trạng thái vận hành bình thường, nên kiểm tra.

Một số dấu hiệu cần chú ý gồm:

• cửa đóng mở không đều hoặc thường xuyên cạ;
• cabin dừng lệch tầng đáng kể;
• rung tăng rõ rệt;
• có tiếng va đập hoặc ma sát bất thường;
• xuất hiện mùi khét;
• bảng điều khiển báo lỗi lặp lại;
• thang tự dừng nhiều lần;
• cảm biến cửa hoạt động không ổn định;
• nút gọi hoặc nút cabin phản hồi bất thường;
• thiết bị cứu hộ không hoạt động như khi được bàn giao.

Khi gặp các dấu hiệu này, nên ngừng sử dụng nếu có nghi ngờ về an toàn và liên hệ đơn vị kỹ thuật.

Không tự mở tủ điều khiển, đấu lại dây điện, can thiệp khóa cửa hoặc reset hệ thống nhiều lần khi chưa xác định nguyên nhân.

Sử dụng đúng có thay thế việc bảo trì không?

Không.

Cách sử dụng hợp lý có thể hạn chế một số tác động không cần thiết lên cửa và các bộ phận vận hành, nhưng không thay thế được việc kiểm tra và bảo trì kỹ thuật.

Trong quá trình sử dụng lâu dài, các bộ phận cần được kiểm tra theo cấu hình và kế hoạch bảo trì của hệ thống, bao gồm những hạng mục liên quan đến:

• cửa;
• hệ truyền động;
• ray và bộ phận dẫn hướng;
• điều khiển;
• cảm biến;
• thiết bị an toàn;
• hệ thống cứu hộ;
• các bộ phận hao mòn.

Nếu cần tìm hiểu sâu hơn về chi phí và các hạng mục cần kiểm tra, xem quy trình và chi phí bảo trì thang máy.

Người sử dụng nên được hướng dẫn những gì khi bàn giao thang máy?

Khi một bộ thang mới được bàn giao, gia chủ không nên chỉ nhận chìa khóa và bắt đầu sử dụng.

Đơn vị cung cấp nên hướng dẫn ít nhất:

• cách gọi và chọn tầng;
• ý nghĩa các nút chức năng;
• cách mở/đóng cửa đúng cách;
• tải trọng định mức;
• cách nhận biết cảnh báo quá tải;
• cách sử dụng Alarm/intercom;
• phương án xử lý khi mất điện;
• chức năng cứu hộ của cấu hình;
• đầu mối liên hệ khi có sự cố;
• những thao tác người dùng không được tự thực hiện.

Các thành viên thường xuyên sử dụng thang nên được phổ biến lại những nội dung cơ bản này.

10 nguyên tắc dễ nhớ khi sử dụng thang máy gia đình

Có thể tóm tắt cách sử dụng an toàn bằng 10 nguyên tắc:

1. Quan sát trước khi bước vào hoặc ra khỏi cabin.
2. Không sử dụng vượt tải trọng định mức.
3. Không dùng tay, chân hoặc đồ vật để chặn cửa.
4. Không tựa người vào cửa cabin.
5. Không nhảy hoặc đùa nghịch trong thang.
6. Trẻ nhỏ cần được hướng dẫn và giám sát phù hợp.
7. Không tự cạy cửa khi thang dừng bất thường.
8. Dùng Alarm/intercom để yêu cầu hỗ trợ khi mắc kẹt.
9. Không dùng thang máy thông thường để thoát nạn khi có cháy.
10. Khi thang có dấu hiệu bất thường, liên hệ kỹ thuật thay vì tự sửa.

Câu hỏi thường gặp về cách sử dụng thang máy

Bấm nút gọi thang nhiều lần có làm thang đến nhanh hơn không?

Không. Khi hệ thống đã nhận lệnh gọi, việc bấm nút liên tục không làm cabin di chuyển nhanh hơn.

Có nên dùng tay để giữ cửa thang máy không?

Không nên. Nếu cần giữ cửa, nên sử dụng nút mở cửa theo chức năng của hệ thống. Không nên dùng tay, chân hoặc vật dụng để chặn cửa đang đóng.

Nếu thang bị kẹt có nên tự cạy cửa không?

Không. Sử dụng nút báo động, intercom hoặc điện thoại để liên lạc và chờ người có chuyên môn hỗ trợ. Không tự trèo ra khỏi cabin khi thang dừng giữa tầng.

Mất điện thì người trong cabin có bị mắc kẹt không?

Điều này phụ thuộc cấu hình hệ thống và thiết bị cứu hộ được trang bị. Gia chủ cần được hướng dẫn cụ thể về phương án cứu hộ của chính bộ thang khi bàn giao.

Có được sử dụng thang máy khi có cháy không?

Không nên sử dụng thang máy thông thường để thoát nạn khi xảy ra cháy. Sử dụng cầu thang/lối thoát hiểm theo phương án an toàn của công trình, trừ khi lực lượng cứu hộ hoặc hệ thống chuyên dụng có hướng dẫn khác.

Thang máy dừng lệch tầng có tiếp tục sử dụng được không?

Nếu mức lệch rõ rệt hoặc xảy ra lặp lại, nên ngừng sử dụng và yêu cầu kỹ thuật kiểm tra. Khi bước vào hoặc ra cabin, luôn quan sát độ bằng giữa sàn cabin và sàn tầng.

Có được cho trẻ nhỏ tự đi thang máy không?

Điều này phụ thuộc độ tuổi, khả năng nhận thức và điều kiện của từng gia đình. Với trẻ nhỏ, nên có người lớn giám sát và hướng dẫn rõ các nguyên tắc sử dụng.

Người sử dụng có nên tự reset thang khi báo lỗi không?

Không nên tự can thiệp nếu chưa được hướng dẫn cho đúng hệ thống. Việc reset nhiều lần có thể che mất biểu hiện lỗi và không giải quyết được nguyên nhân kỹ thuật.

Sử dụng thang máy đúng cách giúp gia đình chủ động hơn

Cách sử dụng thang máy an toàn bắt đầu từ những thao tác rất đơn giản: quan sát trước khi bước vào, không chặn cửa bằng tay hoặc chân, không vượt tải trọng, không đùa nghịch trong cabin và biết cách liên lạc khi có sự cố.

Quan trọng hơn, các thành viên trong gia đình cần hiểu giới hạn của người sử dụng. Những phần liên quan đến cửa tầng, tủ điều khiển, khóa an toàn, hệ thống điện và cứu hộ kỹ thuật nên được xử lý bởi người có chuyên môn.

Đối với thang máy mới lắp đặt, gia chủ nên yêu cầu được hướng dẫn thực tế trước khi nhận bàn giao và lưu lại số liên hệ của đơn vị bảo trì, cứu hộ để sử dụng khi cần.

Alphalift Việt Nam cung cấp giải pháp thang máy gia đình cho nhà phố, biệt thự và nhà cải tạo, đồng thời hướng dẫn khách hàng sử dụng, cứu hộ và bảo trì theo cấu hình của từng công trình.

Liên hệ Alphalift Việt Nam

Hotline/Zalo: 0965.587.886