Tiêu chuẩn thang máy tải hàng tại Việt Nam phụ thuộc vào loại thiết bị, tải trọng, cấu tạo phương tiện mang tải và việc thang được thiết kế chỉ chở hàng hay chở cả người và hàng. Một thang tời thực phẩm 200kg, một thang chuyên dùng nâng pallet 1500kg và một thang chở người cùng hàng hóa không thuộc cùng một nhóm kỹ thuật.
Nội dung bài viết
Ba tiêu chuẩn quan trọng liên quan trực tiếp đến nhóm thang chở hàng là TCVN 6396-3:2010, TCVN 6396-31:2020 và TCVN 7628-2:2007. Ngoài ra, QCVN 02:2019/BLĐTBXH cần được phân biệt đúng phạm vi vì quy chuẩn này hướng đến thang chở người hoặc chở người và hàng, không phải mọi thiết bị chỉ dùng để vận chuyển hàng hóa.
Phân Biệt Tiêu Chuẩn Theo Loại Thang Tải Hàng
Không thể xác định tiêu chuẩn chỉ dựa vào tải trọng. Cấu tạo và mục đích sử dụng của thiết bị là yếu tố quyết định.
| Loại thiết bị | Đặc điểm chính | Tiêu chuẩn/quy định liên quan |
|---|---|---|
| Thang chở hàng nhỏ | Tải định mức không quá 300kg, cabin có kích thước và kết cấu khiến người không thể vào | TCVN 6396-3:2010 |
| Thang chuyên dùng chở hàng có thể tiếp cận | Tải trên 300kg, chỉ vận chuyển hàng, không nhằm mục đích chở người | TCVN 6396-31:2020 |
| Thang loại IV | Nhóm thang vận chuyển hàng hóa, tiêu chuẩn tập trung vào kích thước lắp đặt | TCVN 7628-2:2007 |
| Thang chở người và hàng | Cabin được thiết kế để chở người hoặc người cùng hàng | QCVN 02:2019/BLĐTBXH trong phạm vi quy chuẩn |
Việc phân loại này đặc biệt quan trọng vì cụm từ thương mại “thang máy tải hàng” được sử dụng rất rộng, trong khi từng cấu hình thực tế lại có phạm vi tiêu chuẩn khác nhau.
TCVN 6396-3:2010 – Thang Chở Hàng Không Quá 300kg
TCVN 6396-3:2010 có tên đầy đủ là Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy – Phần 3: Thang máy chở hàng dẫn động điện và thủy lực.
Tiêu chuẩn hiện được hệ thống Tiêu chuẩn Quốc gia ghi nhận còn hiệu lực và tương đương EN 81-3:2000.
Phạm vi áp dụng gồm thang chở hàng mới dẫn động điện hoặc thủy lực, phục vụ các tầng dừng xác định và có cabin mà người không thể vào được do kích thước và kết cấu của cabin.
Một giới hạn quan trọng của tiêu chuẩn là:
Tải trọng định mức không vượt quá 300kg và không dùng để chở người.
TCVN 6396-3:2010 vì vậy có liên quan trực tiếp đến nhiều cấu hình thang tời thực phẩm, thang vận chuyển khay, đồ uống, nguyên liệu hoặc hàng nhẹ có cabin nhỏ, khi thiết bị thực tế đáp ứng đầy đủ phạm vi của tiêu chuẩn.
Điều này cũng cho thấy tải trọng 100kg, 150kg hay 200kg không phải yếu tố duy nhất để xác định loại thang. Kích thước và kết cấu cabin phải khiến người không thể vào được theo phạm vi tiêu chuẩn.
TCVN 6396-31:2020 – Thang Chuyên Dùng Chở Hàng Có Thể Tiếp Cận
Đối với nhóm thang tải hàng lớn hơn, TCVN 6396-31:2020 là tiêu chuẩn đặc biệt quan trọng.
Tên đầy đủ:
Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy – Thang máy chuyên dùng chở hàng – Phần 31: Thang máy chở hàng có thể tiếp cận.
Tiêu chuẩn hiện còn hiệu lực và được xây dựng trên cơ sở EN 81-31:2010.
TCVN 6396-31:2020 áp dụng cho thang điện hoặc thủy lực mới chuyên dùng chở hàng, có phương tiện mang tải có thể tiếp cận, được lắp cố định và phục vụ các điểm dừng xác định.
Trong phạm vi tiêu chuẩn:
Tải trọng định mức trên 300kg.
Tốc độ không lớn hơn 1m/s.
Tuyến chuyển động nghiêng không quá 15° so với phương thẳng đứng.
Thiết bị được thiết kế chỉ để vận chuyển hàng hóa và không nhằm mục đích chở người.
Đây là nhóm thường gặp trong các cấu hình thang máy nâng hàng phục vụ pallet, nguyên vật liệu, thiết bị và hàng hóa trong kho, xưởng hoặc nhà máy.
“Thang Chở Hàng Có Thể Tiếp Cận” Không Có Nghĩa Là Được Chở Người
Cụm từ “có thể tiếp cận” trong TCVN 6396-31:2020 dễ gây hiểu nhầm.
Tiêu chuẩn có tên tiếng Anh là:
Accessible goods only lifts.
Trong đó “goods only” xác định rõ đây là thang chỉ dùng để vận chuyển hàng hóa. Phạm vi của TCVN 6396-31:2020 cũng nêu rõ thiết bị không nhằm mục đích vận chuyển người.
Do đó, việc phương tiện mang tải có kích thước đủ lớn để con người bước vào không tự động biến thiết bị thành thang chở người.
Tương tự, việc lắp bảng điều khiển bên trong phương tiện mang tải cũng không thay đổi mục đích thiết kế ban đầu của thang.
Nếu công trình yêu cầu người di chuyển cùng hàng hóa, thiết bị phải được xác định ngay từ giai đoạn thiết kế là thang chở người và hàng, với hệ yêu cầu tương ứng cho loại thang đó.
TCVN 7628-2:2007 Quy Định Về Thang Máy Loại IV
TCVN 7628-2:2007 có tên:
Lắp đặt thang máy – Phần 2: Thang máy loại IV.
Tiêu chuẩn hiện còn hiệu lực, tương đương ISO 4190-2:2001 và áp dụng cho thang loại IV sử dụng để vận chuyển hàng hóa.
Điểm quan trọng là TCVN 7628-2:2007 tập trung vào:
các kích thước cần thiết cho việc lắp đặt thang máy loại IV.
Tiêu chuẩn bao gồm cả thang điện và thang thủy lực.
Vì vậy, TCVN 7628-2 không được hiểu là một “tiêu chuẩn an toàn tổng quát” thay cho TCVN 6396-3 hay TCVN 6396-31.
Đây cũng là lý do các mô tả kiểu:
“TCVN 7628-2 là tiêu chuẩn an toàn cho thang thủy lực”
là không chính xác.
TCVN 7628 Không Phải Bộ Tiêu Chuẩn Chia Theo Điện Và Thủy Lực
TCVN 7628 được chia theo loại thang, không phải theo cách hiểu:
Phần 1 = thang điện
Phần 2 = thang thủy lực
Phần 3 = thang tải hàng.
Đối với thang vận chuyển hàng hóa, phần liên quan trực tiếp là TCVN 7628-2:2007 – Thang máy loại IV.
Việc xác định đúng số hiệu và phạm vi tiêu chuẩn giúp tránh tình trạng hồ sơ chỉ ghi chung chung “đạt TCVN” nhưng không thể hiện rõ tiêu chuẩn nào đang được áp dụng.
QCVN 02:2019/BLĐTBXH Có Áp Dụng Cho Mọi Thang Tải Hàng?
Không.
QCVN 02:2019/BLĐTBXH quy định yêu cầu an toàn đối với thang máy chở người hoặc chở người và hàng thuộc phạm vi của quy chuẩn.
Phạm vi quy chuẩn nêu rõ cabin được thiết kế để:
chở người hoặc chở người và hàng.
Do đó phải phân biệt rõ hai trường hợp:
Thang chuyên dùng chỉ chở hàng thuộc nhóm goods-only.
Thang chở người và hàng có cabin được thiết kế cho người sử dụng.
Không thể mặc định rằng mọi thiết bị được gọi thương mại là “thang tải hàng” đều áp dụng toàn bộ QCVN 02:2019/BLĐTBXH.
QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH Và Thang Máy Chỉ Chở Hàng
Phạm vi của QTKĐ: 02-2021/BLĐTBXH, ban hành kèm Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH, là một điểm đặc biệt cần phân biệt.
Quy trình này áp dụng cho kiểm định kỹ thuật an toàn lần đầu, định kỳ và bất thường đối với thang chở người hoặc chở người và hàng thuộc phạm vi được quy định.
Đồng thời, văn bản nêu rõ QTKĐ 02-2021 không áp dụng đối với “thang máy lắp đặt với mục đích sử dụng để chở hàng”.
Do đó, câu:
“Mọi thang máy tải hàng đều kiểm định theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH”
không phản ánh đúng phạm vi của quy trình.
Loại thiết bị, mục đích sử dụng và hồ sơ kỹ thuật phải được xác định trước khi đối chiếu quy chuẩn, tiêu chuẩn và quy trình quản lý tương ứng.
Tiêu Chuẩn Thang Tải Hàng Có Quy Định Một Kích Thước Cố Định Không?
Không có một kích thước cabin hoặc giếng thang duy nhất áp dụng cho mọi thang cùng tải trọng.
TCVN 7628-2:2007 quy định các kích thước cần thiết cho việc lắp đặt thang loại IV, nhưng điều đó không đồng nghĩa mọi thang tải hàng 1000kg hay 2000kg phải sử dụng một kích thước giống nhau.
Kích thước thực tế còn liên quan tới phương tiện mang tải, loại hàng hóa, cách xếp dỡ, cửa, bố trí thiết bị và cấu hình kỹ thuật.
Vì vậy, các bảng:
“500kg = một kích thước cố định”
“1000kg = một kích thước cố định”
không thay thế được bản vẽ kỹ thuật của cấu hình thực tế.
Các Hạng Mục Cần Được Xác Định Trong Hồ Sơ Kỹ Thuật
Một hồ sơ thang tải hàng rõ ràng phải thể hiện trước hết loại thang và mục đích sử dụng.
Từ đó mới đối chiếu các thông số như tải trọng định mức, tốc độ, phương tiện mang tải, cửa tầng, hệ dẫn hướng, hệ truyền động, hệ thống điện, điều khiển, các biện pháp bảo vệ và điều kiện sử dụng.
TCVN 6396-31:2020 được xây dựng để xử lý các mối nguy hiểm đáng kể, tình huống và sự cố nguy hiểm liên quan đến thang chuyên dùng chở hàng có thể tiếp cận trong phạm vi của tiêu chuẩn.
Một mô tả chung như:
“Thang đạt tiêu chuẩn châu Âu”
không đủ để xác định phạm vi kỹ thuật.
Thông tin rõ hơn phải thể hiện:
số hiệu tiêu chuẩn – phiên bản – loại thang – phạm vi áp dụng.
Thang Tời Thực Phẩm Và Thang Nâng Hàng Không Dùng Chung Một Phạm Vi Tiêu Chuẩn
Thang tời thực phẩm tải trọng nhỏ và thang nâng pallet công nghiệp là hai ví dụ dễ thấy nhất.
Một thang tời thực phẩm 200kg có cabin mà người không thể vào có thể nằm trong phạm vi TCVN 6396-3:2010 khi đáp ứng các điều kiện của tiêu chuẩn.
Trong khi đó, một thang chuyên nâng hàng 1500kg có thể tiếp cận, chỉ dùng chở hàng, tốc độ và cấu hình nằm trong phạm vi tương ứng có thể thuộc TCVN 6396-31:2020.
Một thang 1000kg được thiết kế để người đi cùng hàng lại không được coi là thang goods-only chỉ vì nó cũng vận chuyển hàng hóa.
Đây là lý do tải trọng không thể được dùng làm tiêu chí duy nhất để lựa chọn tiêu chuẩn.
Thang Máy Tải Hàng Có Được Chở Người Không?
Câu trả lời phụ thuộc vào loại thang.
Thang thuộc phạm vi TCVN 6396-3:2010 không dùng để chở người.
Thang thuộc phạm vi TCVN 6396-31:2020 cũng được thiết kế chỉ để vận chuyển hàng hóa và không nhằm mục đích chở người.
Thiết bị cần vận chuyển cả người và hàng phải được thiết kế, phân loại và áp dụng các yêu cầu tương ứng của nhóm thang chở người và hàng.
Kích thước phương tiện mang tải, việc có nút bấm bên trong hay việc một người có thể bước vào không phải căn cứ duy nhất để xác định thang được phép chở người.
Tóm Tắt Các Tiêu Chuẩn Thang Máy Tải Hàng Quan Trọng
TCVN 6396-3:2010 tập trung vào thang chở hàng điện hoặc thủy lực có tải định mức không quá 300kg, cabin không cho người vào do kích thước và kết cấu, không dùng để chở người. Tiêu chuẩn hiện còn hiệu lực.
TCVN 6396-31:2020 áp dụng cho nhóm thang chuyên dùng chở hàng có thể tiếp cận tải trên 300kg, trong phạm vi kỹ thuật được tiêu chuẩn xác định, và không nhằm mục đích chở người. Tiêu chuẩn hiện còn hiệu lực.
TCVN 7628-2:2007 liên quan đến các kích thước cần thiết cho lắp đặt thang máy loại IV dùng để vận chuyển hàng hóa và hiện còn hiệu lực.
QCVN 02:2019/BLĐTBXH có phạm vi đối với thang chở người hoặc chở người và hàng, vì vậy không được áp dụng theo cách mặc định cho mọi loại thang chỉ chở hàng.
QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH quy định quy trình kiểm định đối với nhóm thang thuộc phạm vi của quy trình và nêu rõ không áp dụng cho thang lắp đặt với mục đích sử dụng để chở hàng.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Tiêu Chuẩn Thang Máy Tải Hàng
TCVN nào áp dụng cho thang tải thực phẩm 200kg?
TCVN 6396-3:2010 áp dụng cho thang chở hàng điện hoặc thủy lực có tải định mức không quá 300kg, cabin mà người không thể vào được do kích thước và kết cấu, không dùng để chở người. Việc một thiết bị 200kg có thuộc phạm vi này hay không còn phụ thuộc cấu hình thực tế.
TCVN 6396-31:2020 áp dụng cho tải trọng nào?
Tiêu chuẩn áp dụng cho thang chuyên dùng chở hàng có thể tiếp cận có tải định mức trên 300kg, tốc độ không lớn hơn 1m/s và đáp ứng các điều kiện khác trong phạm vi của tiêu chuẩn.
TCVN 7628-2:2007 có phải tiêu chuẩn an toàn tổng quát của thang tải hàng không?
Không. TCVN 7628-2:2007 quy định các kích thước cần thiết cho việc lắp đặt thang máy loại IV dùng để vận chuyển hàng hóa.
Thang tải hàng có được cho người đi cùng không?
Thang chuyên dùng chỉ chở hàng thuộc TCVN 6396-3 hoặc TCVN 6396-31 không được xem là thang chở người. Nhu cầu người đi cùng hàng phải được xác định bằng loại thang được thiết kế cho mục đích đó.
Mọi thang tải hàng có phải kiểm định theo QTKĐ 02-2021 không?
Không. QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH nêu rõ quy trình không áp dụng đối với thang máy lắp đặt với mục đích sử dụng để chở hàng.
Xác Định Đúng Loại Thang Trước Khi Xác Định Tiêu Chuẩn
Tiêu chuẩn thang máy tải hàng chỉ có ý nghĩa khi loại thiết bị được xác định đúng ngay từ hồ sơ thiết kế.
Thang vận chuyển khay thực phẩm, thang nâng pallet công nghiệp và thang chở người cùng hàng hóa không thể được gom vào một nhóm tiêu chuẩn duy nhất.
Với công trình thực tế, thông tin cần được xác định đồng bộ gồm mục đích sử dụng, loại hàng, tải trọng, kích thước hàng, phương thức xếp dỡ, loại thang, cấu hình kỹ thuật và tiêu chuẩn áp dụng.
Thang Máy Alphalift Việt Nam cung cấp giải pháp thang tải hàng theo điều kiện vận chuyển thực tế của từng công trình, từ nhóm hàng nhỏ đến các cấu hình nâng hàng phục vụ kho, xưởng và nhà máy.
- ☎️ Hotline 24/7: 0965.587.886
- 📧 Email: lienhe@alphaliftvietnam.com
- 💬 Chat Zalo – Facebook
Nguyễn Hoàng Anh có hơn 12 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thang máy, tập trung vào giải pháp thang máy gia đình, nhà cải tạo, thang máy kính, máy kéo – thiết bị và các vấn đề kỹ thuật liên quan đến giếng thang, PIT, OH và vận hành.
Xem hồ sơ chuyên môn & các bài viết của Nguyễn Hoàng Anh →