Chống thấm hố pít thang máy: Quy trình và cách xử lý thấm nước

Chống thấm hố pít thang máy cần bắt đầu từ việc xác định nguồn nước, tình trạng kết cấu và giai đoạn sử dụng của công trình. Hố pít đang xây mới và hố pít đã lắp thiết bị cần phương án thi công, bảo vệ và kiểm tra khác nhau.

Với chủ nhà, điều quan trọng là hiểu nhà thầu sẽ xử lý những vị trí nào, sử dụng hệ vật liệu gì và bàn giao theo tiêu chí nào. Bài viết dưới đây giúp bạn phối hợp với đơn vị thi công và đơn vị thang máy để kiểm soát công việc.

Bài viết tập trung vào chẩn đoán nguyên nhân thấm, lựa chọn phương án chống thấm và quy trình xử lý hố PIT, không thay thế bản vẽ kết cấu hoặc quy trình xây dựng hố PIT của công trình.

Vì sao hố pít thang máy bị thấm nước?

Nước có thể xâm nhập qua khuyết tật bê tông, vị trí tiếp giáp giữa các đợt đổ hoặc từ khu vực xung quanh. Trước khi chọn vật liệu, cần kiểm tra cả nguồn nước và đường nước đi vào.

Các dấu hiệu trên giúp định hướng khảo sát, chưa đủ để kết luận nguyên nhân chỉ qua ảnh. Một hố pít có thể đồng thời có nhiều nguồn nước.

Nếu cần tìm hiểu cấu tạo và chức năng của khu vực này, bạn có thể xem bài hố pít thang máy gia đình.

Phân biệt chống thấm hố pít xây mới và hố pít đang sử dụng

Hố pít đang xây mới

Phương án chống thấm cần được thống nhất cùng hồ sơ kết cấu và bản vẽ lắp đặt thang máy. Chủ nhà nên yêu cầu xác định rõ chi tiết mạch ngừng, vị trí tiếp giáp đáy–vách, hệ vật liệu và lớp bảo vệ trước khi thi công.

Những công việc bị che khuất sau đổ bê tông hoặc hoàn thiện cần được kiểm tra, chụp ảnh và lập hồ sơ theo kế hoạch nghiệm thu. Có thể đối chiếu thời điểm thực hiện với quy trình xây dựng hố pít thang máy.

Hố pít đã lắp thang máy

Công việc phải có sự phối hợp với đơn vị bảo trì hoặc đơn vị thang máy đang phụ trách. Chủ nhà không tự xuống hố pít, di chuyển thiết bị hoặc tổ chức sửa chữa khi chưa thống nhất biện pháp an toàn.

Nếu xảy ra ngập nước, cần ngừng sử dụng và liên hệ đơn vị chuyên môn; chỉ đưa thang trở lại hoạt động sau khi được kiểm tra và xác nhận đủ điều kiện.

Lựa chọn giải pháp chống thấm hố pít thang máy

Không có một vật liệu phù hợp với mọi hiện trạng. Khi xem phương án, chủ nhà nên yêu cầu nhà thầu trả lời ba câu hỏi: nước đến từ đâu, giải pháp xử lý vị trí nào và giới hạn áp dụng là gì?

Chống thấm thuận và chống thấm ngược

Chống thấm thuận là xử lý từ phía nước có khả năng xâm nhập vào kết cấu, chẳng hạn mặt ngoài tường hoặc đáy PIT tiếp xúc với đất và nước ngầm. Đây thường là phương án thuận lợi đối với công trình xây mới khi còn tiếp cận được mặt ngoài kết cấu.

Chống thấm ngược là xử lý từ phía bên trong hố PIT khi mặt ngoài kết cấu không còn khả năng tiếp cận, thường gặp ở nhà cải tạo hoặc hố PIT đã hoàn thiện.

Chống thấm ngược không chỉ là “quét thêm một lớp vật liệu” lên mặt trong. Cần kiểm tra nguồn nước, vết nứt, mạch ngừng, khuyết tật bê tông và áp lực nước tác động trước khi lựa chọn hệ vật liệu.

Không nên mặc định chống thấm ngược có thể thay thế hoàn toàn cho giải pháp xử lý nguồn nước từ phía ngoài nếu công trình vẫn còn khả năng can thiệp.

Vật liệu chống thấm ngược cho hố pít thang máy

Vật liệu chống thấm ngược cho hố pít cần phù hợp với nền bê tông, hướng nước tác động và tình trạng thực tế của công trình. Khi xử lý từ mặt trong, việc lựa chọn không chỉ dựa vào thương hiệu mà còn phải xem khả năng chịu áp lực nước ngược và giới hạn kỹ thuật của từng sản phẩm.

Một số vật liệu có công bố của nhà sản xuất về khả năng sử dụng cho chống thấm ngược gồm Sika MonoTop®-166 Migrating, PENETRON và Xypex Concentrate.

So sánh các vật liệu chống thấm ngược cho hố pít

Các vật liệu dưới đây thuộc nhóm cần được đánh giá theo nền bê tông, tình trạng vết nứt, áp lực nước và hướng thi công. Việc một sản phẩm được nhà sản xuất công bố có khả năng chống áp lực nước ngược không có nghĩa sản phẩm đó phù hợp với mọi dạng thấm hố PIT.

Thông tin được đối chiếu từ tài liệu Sika MonoTop®-166 Migrating, PENETRON và Xypex Concentrate.

Các sản phẩm trên là những lựa chọn để xem xét theo hiện trạng, không phải thứ hạng chất lượng hoặc một hệ vật liệu cần thi công chồng lên nhau.

Vật liệu xử lý điểm rò có thay thế lớp chống thấm không?

Khi có nước chảy qua vị trí rò, phương án thi công cần giải quyết điểm nước xâm nhập trước khi hoàn thiện chống thấm bề mặt.

Ví dụ, PENEPLUG là vữa đông kết nhanh được nhà sản xuất thiết kế để chặn các điểm rò nước đang hoạt động. Đây là vật liệu xử lý cục bộ; việc sử dụng cần nằm trong phương án sửa chữa tổng thể của hố pít. Thông tin kỹ thuật PENEPLUG.

Vật liệu đông kết nhanh dùng để chặn nước đang chảy không tự giải quyết nguyên nhân của vết nứt có chuyển vị, mạch ngừng bị hở hoặc khuyết tật kết cấu. Sau khi chặn dòng nước, vẫn cần đánh giá và hoàn thiện hệ sửa chữa/chống thấm phù hợp.

Vì vậy, báo giá cần phân biệt rõ xử lý điểm rò, sửa chữa khuyết tật và chống thấm bề mặt. Hoàn thành một hạng mục chưa đồng nghĩa toàn bộ nguyên nhân thấm đã được giải quyết.

Cách lựa chọn vật liệu phù hợp với công trình

Trước khi chốt vật liệu chống thấm hố pít, chủ nhà nên yêu cầu đơn vị thi công làm rõ:

• Hiện trạng nền: chất lượng bê tông, lớp phủ cũ và các vị trí hư hỏng.
• Nguồn nước: thấm qua bề mặt, qua khe nứt hay từ khu vực khác chảy vào.
• Khả năng áp dụng: tài liệu của đúng sản phẩm có cho phép sử dụng dưới áp lực nước ngược hay không.
• Hệ vật liệu: chức năng từng sản phẩm và căn cứ phối hợp nếu sử dụng nhiều loại.
• Điều kiện thi công: chuẩn bị bề mặt, định mức, thời gian chờ, bảo dưỡng và nghiệm thu.

Không nên chọn sản phẩm chỉ vì được quảng cáo là “chống thấm đa năng” hoặc “hiệu quả tuyệt đối”. Với hố pít đã lắp thang máy, phương án còn cần được phối hợp với đơn vị thang máy để bảo vệ thiết bị và kiểm tra điều kiện bàn giao.

Quy trình chống thấm hố pít thang máy

Bước 1: Khảo sát và ghi nhận hiện trạng

Hồ sơ khảo sát nên có ảnh tổng thể, sơ đồ vị trí thấm, thời điểm xuất hiện nước và thông tin về những lần sửa chữa trước. Với công trình đã lắp thang, cần ghi nhận phạm vi thiết bị có thể bị ảnh hưởng.

Chủ nhà có thể cung cấp ảnh đã có sẵn, thời điểm phát hiện và tình trạng sau mưa; việc tiếp cận hố pít để kiểm tra phải do người có chuyên môn thực hiện.

Bước 2: Thống nhất phương án và trách nhiệm

Trước khi triển khai, cần làm rõ:

• Phạm vi công việc của nhà thầu chống thấm.
• Công việc do đơn vị thang máy phụ trách.
• Hệ vật liệu và hồ sơ kỹ thuật áp dụng.
• Biện pháp bảo vệ thiết bị, khu vực thi công.
• Điều kiện nghiệm thu và nội dung bảo hành.

Việc phân công rõ giúp tránh tình trạng chống thấm đã hoàn thành nhưng thiết bị hoặc kích thước hoàn thiện chưa được kiểm tra.

Bước 3: Chuẩn bị bề mặt và xử lý vị trí khuyết tật

Trước khi thi công hệ chống thấm, cần xử lý bề mặt theo yêu cầu của đúng sản phẩm và phương án đã được thống nhất.

Các vị trí cần được kiểm tra riêng gồm:

• Bê tông rỗ, tổ ong hoặc bong yếu;
• Vết nứt;
• Mạch ngừng giữa đáy và tường;
• Góc giao giữa đáy PIT và vách;
• Vị trí xuyên kết cấu;
• Điểm nước đang rò;
• Lớp phủ hoặc vật liệu cũ còn bám trên bề mặt.

Không nên phủ vật liệu chống thấm lên một nền chưa ổn định rồi kỳ vọng lớp phủ sẽ thay thế việc sửa chữa khuyết tật bên dưới.

Với hố PIT đã lắp thang máy, mọi thao tác đục, khoan hoặc xử lý gần ray, thiết bị điện và các chi tiết của thang phải được phối hợp với đơn vị thang máy.

Bước 4: Thi công hệ chống thấm

Nhà thầu thực hiện theo tài liệu của đúng sản phẩm và điều kiện thực tế. Số lớp, độ dày, định mức và thời gian chuyển bước cần được ghi nhận trong hồ sơ thi công.

Không lấy một thời gian chờ chung trên mạng để áp dụng cho tất cả vật liệu. Khi thay sản phẩm so với phương án ban đầu, cần cập nhật lại yêu cầu kỹ thuật tương ứng.

Bước 5: Bảo dưỡng và bảo vệ lớp hoàn thiện

Cần tuân thủ điều kiện bảo dưỡng trước khi chuyển sang công việc tiếp theo. Các đội thi công khác phải được thông báo để tránh làm hư hỏng lớp chống thấm.

Nếu có lớp bảo vệ hoặc lớp hoàn thiện bổ sung, đơn vị thang máy cần kiểm tra ảnh hưởng tới chiều sâu hố pít, vị trí thiết bị và khoảng không theo bản vẽ.

Bước 6: Kiểm tra, nghiệm thu và bàn giao

Phương pháp kiểm tra phải phù hợp với hệ vật liệu, hướng nước tác động và tình trạng công trình. Không mặc định bơm nước vào mọi hố pít để thử, đặc biệt khi đã lắp thiết bị.

Biên bản nên ghi rõ phạm vi kiểm tra, điều kiện thực hiện, kết quả và phần việc cần tiếp tục theo dõi. Việc nghiệm thu chống thấm và việc xác nhận thang máy đủ điều kiện vận hành cần được các bên phụ trách thực hiện đúng phạm vi.

Chủ nhà cần kiểm tra gì khi nghiệm thu?

Bề mặt khô tại một thời điểm chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả trong mọi điều kiện. Nếu nước chỉ xuất hiện sau mưa, nên thống nhất thêm kế hoạch theo dõi tương ứng.

Chi phí chống thấm hố pít phụ thuộc vào những gì?

Báo giá nên dựa trên khảo sát và phạm vi công việc cụ thể. Các yếu tố cần làm rõ gồm:

• Diện tích và mức độ khó tiếp cận.
• Tình trạng nền, vết nứt và số vị trí phải sửa chữa.
• Hệ vật liệu và các lớp bảo vệ.
• Yêu cầu phối hợp với đơn vị thang máy.
• Phương pháp kiểm tra, bàn giao và bảo hành.

Khi so sánh báo giá, cần đối chiếu cùng phạm vi. Một đơn giá chỉ gồm phủ bề mặt không thể so trực tiếp với gói có xử lý khuyết tật, bảo vệ thiết bị và kiểm tra sau sửa chữa.

Câu hỏi thường gặp

Hố pít chỉ bị ẩm nhẹ có cần kiểm tra không?

Nên ghi nhận hiện trạng và thông báo cho đơn vị phụ trách để xác định nguồn ẩm. Không nên đợi có nước đọng mới xem xét nguyên nhân.

Có phải hố pít nào cũng dùng cùng một loại Sika?

Không. Sika là thương hiệu có nhiều nhóm sản phẩm. Việc lựa chọn cần căn cứ vào hiện trạng, yêu cầu sử dụng và tài liệu kỹ thuật của sản phẩm cụ thể.

Chống thấm thuận hay chống thấm ngược hố PIT tốt hơn?

Không thể kết luận một phương án tốt hơn trong mọi trường hợp. Với công trình xây mới và còn tiếp cận được phía nước xâm nhập, phương án chống thấm từ phía ngoài thường có lợi thế trong việc kiểm soát nước trước khi nước đi vào kết cấu. Với hố PIT đã xây xong hoặc không thể tiếp cận mặt ngoài, có thể phải xử lý từ phía trong bằng hệ vật liệu phù hợp với áp lực nước ngược.

Quan trọng nhất là xác định đúng nguồn nước, tình trạng kết cấu và giới hạn kỹ thuật của vật liệu trước khi chọn phương án.

Lắp bơm hút nước có thay thế việc xử lý thấm không?

Phương án thu gom nước, nếu cần, phải được thống nhất trong thiết kế và với đơn vị thang máy. Không nên xem việc bơm nước đi là bằng chứng nguồn thấm đã được xử lý.

Chống thấm xong bao lâu có thể lắp hoặc sử dụng thang?

Không có một mốc chung. Cần căn cứ điều kiện bảo dưỡng, kết quả kiểm tra và bàn giao. Với thang đã sử dụng, đơn vị thang máy cần kiểm tra trước khi cho hoạt động trở lại.

Trao đổi phương án hố pít cùng Alphalift Việt Nam

Bạn đang chuẩn bị lắp thang máy hoặc cần kiểm tra hố pít có dấu hiệu thấm nước? Hãy cung cấp địa điểm công trình, giai đoạn thi công và hình ảnh hiện trạng đã có để Alphalift Việt Nam trao đổi yêu cầu kỹ thuật và việc phối hợp với các đơn vị liên quan.