Cửa chống cháy thang máy: Cách chọn đúng cấp E, EI

Cửa chống cháy thang máy là bộ cửa tầng được thiết kế và thử nghiệm khả năng chịu lửa trong một khoảng thời gian xác định. Bộ cửa này được lắp cố định tại mỗi điểm dừng, tạo ranh giới giữa sảnh tầng và giếng thang máy khi cửa đóng.

Khả năng chịu lửa của cửa được thể hiện bằng các ký hiệu như E30, EI30, E60 hoặc EI60. Tuy nhiên, chủ đầu tư không nên tự chọn cấp cửa chỉ dựa trên số phút hoặc bảng thông số trên mạng. Cấp chịu lửa phải phù hợp với thiết kế an toàn cháy, vị trí lắp đặt và phạm vi chứng nhận của đúng mẫu cửa được cung cấp.

Trả lời nhanh: Cửa chống cháy thang máy được nói đến trong bài là cửa tầng hoặc cửa giếng thang, không phải cửa cabin di chuyển theo thang. E thể hiện tính toàn vẹn; I thể hiện khả năng cách nhiệt; số 30, 60 hoặc 120 là thời gian tính bằng phút trong điều kiện thử nghiệm. Sản phẩm đưa vào công trình phải phù hợp với hồ sơ của đúng mẫu cửa, không chỉ có tên gọi E30 hay EI60.

Cửa chống cháy thang máy là cửa tầng hay cửa cabin?

Một bộ cửa thang máy tự động thường có hai thành phần dễ bị nhầm lẫn:

Cửa tầng thang máy chống cháy là bộ phận được thử khả năng chịu lửa. Khi cabin rời tầng, cửa tầng đóng lại và ngăn người sử dụng tiếp cận trực tiếp giếng thang.

Cửa cabin không thể thay thế chức năng ngăn cháy của cửa tầng vì nó di chuyển theo cabin và không tạo ranh giới cố định tại mỗi tầng.

Vì sao cửa tầng thang máy cần có khả năng chịu lửa?

Giếng thang đi xuyên qua nhiều tầng của công trình. Nếu ranh giới giữa sảnh và giếng thang không đáp ứng giải pháp ngăn cháy theo thiết kế, lửa, khí nóng và các sản phẩm cháy có thể lan sang khu vực khác.

Cửa tầng có giới hạn chịu lửa phù hợp giúp:

• Duy trì tính toàn vẹn của ranh giới giữa sảnh và giếng thang trong thời gian quy định;
• Hạn chế ngọn lửa và khí nóng xuyên qua bộ cửa theo điều kiện thử nghiệm;
• Hạn chế truyền nhiệt nếu sản phẩm được phân loại có tiêu chí cách nhiệt I;
• Hỗ trợ giải pháp chia khoang và ngăn cháy lan của công trình;
• Bảo vệ giếng thang, sảnh thang và các không gian liền kề theo phương án thiết kế;
• Tạo thêm thời gian cho hoạt động thoát nạn, chữa cháy và cứu nạn.

Cửa tầng chỉ là một bộ phận của giải pháp an toàn cháy. Hiệu quả tổng thể còn phụ thuộc vào kết cấu giếng thang, sảnh, khoang đệm, hệ thống báo cháy, hút khói, tăng áp và nguồn điện theo thiết kế của từng công trình.

E, I, EI và W trên cửa chống cháy có nghĩa là gì?

Khả năng chịu lửa của cửa không nên được mô tả chung bằng cụm từ “chống cháy trong 30 hoặc 60 phút”. Cần xác định rõ sản phẩm đạt tiêu chí nào.

E – Tính toàn vẹn

E là khả năng duy trì tính toàn vẹn của bộ cửa trong thời gian thử nghiệm. Bộ cửa không được xuất hiện các trạng thái mất toàn vẹn vượt giới hạn của phương pháp thử, chẳng hạn để ngọn lửa hoặc khí nóng xuyên qua theo tiêu chí đánh giá.

Cửa đạt E30 đã được phân loại về tính toàn vẹn trong 30 phút thử nghiệm. Ký hiệu E không tự động chứng minh cửa đáp ứng yêu cầu cách nhiệt.

I – Tính cách nhiệt

I thể hiện khả năng hạn chế nhiệt truyền sang mặt không tiếp xúc trực tiếp với lửa. Việc đánh giá dựa trên mức tăng nhiệt độ tại các vị trí được quy định trong tiêu chuẩn thử.

Tiêu chí I thường được công bố cùng E dưới dạng EI.

EI – Tính toàn vẹn và cách nhiệt

Cửa EI30 phải đồng thời duy trì:

• Tính toàn vẹn E;
• Khả năng cách nhiệt I;

trong thời gian phân loại 30 phút theo điều kiện thử nghiệm.

Tương tự, EI60 thể hiện cả hai tiêu chí trong thời gian phân loại 60 phút.

W – Hạn chế bức xạ nhiệt

W là khả năng hạn chế bức xạ nhiệt truyền qua bộ cửa trong thời gian thử. Tiêu chí này khác với khả năng cách nhiệt I và chỉ được công bố khi sản phẩm được thử, phân loại tương ứng.

E hoặc EI có đồng nghĩa cửa kín khói không?

Không nên tự suy ra rằng cửa mang ký hiệu E hoặc EI sẽ kín hoàn toàn mọi loại khói và khí độc. Khả năng kiểm soát khói phải căn cứ vào phương pháp thử, phạm vi phân loại và yêu cầu của đúng giải pháp thiết kế.

Nếu công trình có yêu cầu riêng về kiểm soát khói, cần kiểm tra đồng thời:

• Tính năng được ghi trong hồ sơ sản phẩm;
• Cấu tạo bộ cửa;
• Khe hở cho phép;
• Giải pháp sảnh và giếng thang;
• Hệ thống hút khói hoặc tăng áp;
• Hồ sơ thiết kế an toàn cháy của công trình.

So sánh cửa thang máy E30, EI30, E60 và EI60

Thời gian trong bảng là thời gian phân loại từ phép thử tiêu chuẩn, không phải cam kết rằng cửa sẽ bảo vệ công trình đúng số phút trong mọi đám cháy thực tế.

Điều kiện hỏa hoạn thực tế có thể khác về:

• Nhiệt độ;
• Hướng tác động của lửa;
• Tải trọng lên cấu kiện;
• Tình trạng lắp đặt;
• Khe hở;
• Vật liệu hoàn thiện;
• Mức độ bảo trì;
• Tác động từ các hệ thống khác.

Vì vậy, không được chọn EI60 chỉ vì cho rằng mức này “an toàn hơn” E30. Cấp cửa cần đúng với yêu cầu thiết kế và đúng phạm vi sản phẩm được phép sử dụng.

Tiêu chuẩn nào áp dụng cho cửa tầng thang máy chống cháy?

QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023

QCVN 06:2022/BXD là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình. Quy chuẩn xác định các yêu cầu về ngăn cháy lan, giới hạn chịu lửa của cấu kiện, đường thoát nạn, bảo vệ chống khói và các giải pháp liên quan.

Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD có hiệu lực từ ngày 1/12/2023. Những nội dung không được sửa đổi vẫn tiếp tục áp dụng theo QCVN 06:2022/BXD.

Quy chuẩn có yêu cầu liên quan đến giới hạn chịu lửa của cửa giếng thang trong những trường hợp tương ứng. Tuy nhiên, không nên diễn giải thành “mọi cửa thang máy tại Việt Nam bắt buộc phải dùng EI30” hoặc một cấp EI cố định.

Yêu cầu thực tế phải căn cứ vào:

• Loại và công năng của công trình;
• Chiều cao phòng cháy chữa cháy;
• Bậc chịu lửa;
• Vị trí giếng thang;
• Quan hệ giữa sảnh thang với đường thoát nạn;
• Thang máy thường hay thang máy chữa cháy;
• Giải pháp khoang đệm và bảo vệ chống khói;
• Hồ sơ thiết kế được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận theo quy định áp dụng tại dự án.

TCVN 6396-58:2010

TCVN 6396-58:2010 là tiêu chuẩn chuyên biệt về thử tính chịu lửa của cửa tầng thang máy, tương đương EN 81-58:2003.

Tiêu chuẩn quy định phương pháp thử đối với cửa tầng có thể bị phơi trước đám cháy từ phía lối vào thang máy. Phương pháp thử cho phép đánh giá tính toàn vẹn và, khi cần thiết, đánh giá bức xạ cùng khả năng cách nhiệt.

Đây là tiêu chuẩn thử và phân loại sản phẩm. Tiêu chuẩn không thay thế việc xác định cấp chịu lửa cần áp dụng cho từng vị trí trong thiết kế công trình.

Công trình nào cần cửa chống cháy thang máy?

Không thể xác định chỉ dựa trên số tầng hoặc tên gọi của công trình.

Những công trình thường cần xem xét yêu cầu giới hạn chịu lửa của cửa tầng gồm:

• Nhà chung cư;
• Khách sạn;
• Bệnh viện;
• Trường học;
• Trung tâm thương mại;
• Tòa nhà văn phòng;
• Nhà máy và kho;
• Công trình có tầng hầm;
• Nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ;
• Nhà ở kết hợp cho thuê hoặc kinh doanh;
• Công trình có thang máy chữa cháy;
• Công trình có yêu cầu thẩm định, nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy.

Danh sách trên chỉ giúp nhận diện nhóm công trình cần kiểm tra. Nó không thay thế việc đọc hồ sơ thiết kế.

Thang máy gia đình có bắt buộc dùng cửa chống cháy không?

Không thể trả lời “có” hoặc “không” cho toàn bộ thang máy gia đình.

Một thang máy lắp trong nhà ở riêng lẻ có điều kiện áp dụng khác với thang lắp trong:

• Nhà nhiều căn hộ;
• Nhà kết hợp cho thuê;
• Khách sạn nhỏ;
• Văn phòng;
• Cơ sở kinh doanh;
• Công trình có tầng hầm;
• Công trình thuộc diện phải thực hiện các thủ tục PCCC tương ứng.

Chủ nhà không nên mặc định thang nhập khẩu đã có cửa chống cháy hoặc thang lắp ráp trong nước không thể đáp ứng. Cần kiểm tra tài liệu của đúng model, bộ cửa và cấu hình được cung cấp.

Cấu tạo cửa chống cháy thang máy gồm những gì?

Một bộ cửa tầng có thể bao gồm:

• Cánh cửa;
• Khung hoặc bao cửa;
• Đầu cửa tầng;
• Ray dẫn hướng;
• Con lăn;
• Ngưỡng cửa;
• Tấm che hoặc tấm bao quanh cửa;
• Khóa liên động;
• Cơ cấu truyền động;
• Vật liệu cách nhiệt nếu cấu hình có tiêu chí I;
• Gioăng hoặc vật liệu xử lý khe theo đúng thiết kế đã thử;
• Lớp hoàn thiện bề mặt.

Không phải mọi cửa chịu lửa đều sử dụng chung một loại lõi, gioăng hoặc chiều dày thép. Khả năng chịu lửa đến từ toàn bộ cấu tạo đã được thử nghiệm, không chỉ từ một tấm inox hoặc lớp vật liệu chống cháy đặt bên trong cánh.

Do đó, không được tự ý:

• Thay đổi chiều dày cánh;
• Đổi vật liệu lõi;
• Thay kết cấu khung;
• Mở rộng kích thước ngoài phạm vi cho phép;
• Đổi kiểu mở cửa;
• Khoan cắt để lắp thêm phụ kiện;
• Ốp thêm vật liệu không nằm trong cấu hình;
• Thay gioăng bằng sản phẩm khác;
• Dùng hồ sơ của bộ cửa khác.

Ngay cả lớp inox hoặc vật liệu trang trí cũng cần nằm trong phạm vi cấu hình được nhà sản xuất và hồ sơ sản phẩm xác nhận.

Hồ sơ cần kiểm tra trước khi đặt cửa

Chủ đầu tư không nên chỉ yêu cầu nhà cung cấp gửi một ảnh giấy chứng nhận có ghi E30 hoặc EI60. Cần đối chiếu hồ sơ với bộ cửa sẽ được giao.

Giấy chứng nhận kiểm định có giá trị đối với mẫu cửa đã được lấy mẫu thử nghiệm. Nếu sản phẩm tại công trình khác mẫu về cấu tạo, vật liệu, kích thước hoặc cơ cấu, không nên mặc định giấy chứng nhận vẫn được áp dụng.

Phân biệt kiểm định cửa tầng và kiểm định thang máy

Đây là hai nội dung có liên quan nhưng không giống nhau.

Kiểm định mẫu cửa tầng chịu lửa

Mục đích là đánh giá khả năng chịu lửa của mẫu cửa theo tiêu chuẩn thử tương ứng. Kết quả gắn với cấu tạo và phạm vi của mẫu sản phẩm.

Kiểm định kỹ thuật an toàn thang máy

Mục đích là đánh giá tình trạng an toàn của hệ thống thang máy trước khi đưa vào sử dụng hoặc trong các lần kiểm định định kỳ. Nội dung có thể gồm cửa tầng, khóa liên động, thiết bị an toàn, máy kéo, hệ thống điện và các bộ phận vận hành.

Một thang máy đạt kiểm định kỹ thuật an toàn không đồng nghĩa mọi tuyên bố về giới hạn chịu lửa của cửa tầng đều được xác nhận. Ngược lại, một bộ cửa có hồ sơ chịu lửa vẫn phải được lắp đặt và vận hành đồng bộ với thang máy.

Chủ đầu tư có thể tham khảo thêm quy trình kiểm định an toàn thang máy.

Những lỗi thường gặp khi lựa chọn và lắp đặt

Chỉ nhìn ký hiệu E30 hoặc EI60

Hai bộ cửa cùng ghi EI60 chưa chắc có cùng kiểu mở, kích thước và phạm vi áp dụng.

Dùng giấy chứng nhận của mẫu cửa khác

Đây là rủi ro thường gặp khi sản phẩm thực tế không trùng khớp với cấu tạo trong hồ sơ.

Chốt kích thước trước khi kiểm tra phạm vi chứng nhận

Cửa tại công trình có thể lớn hơn hoặc có tỷ lệ khác mẫu đã thử. Cần đối chiếu trước khi sản xuất.

Thay đổi vật liệu hoàn thiện tại công trình

Việc ốp thêm inox, đá, gỗ hoặc khoan cắt cánh có thể làm sản phẩm khác với cấu hình đã được xác nhận.

Xử lý khe giữa khung cửa và kết cấu tùy ý

Vị trí liên kết và vật liệu xử lý khe phải theo bản vẽ, hướng dẫn và giải pháp được các bên chuyên môn thống nhất.

Chỉ quan tâm đến cửa mà bỏ qua sảnh và giếng thang

Cửa tầng không thể bù cho một giải pháp giếng thang, khoang đệm hoặc bảo vệ chống khói không phù hợp.

Đợi lắp xong mới kiểm tra hồ sơ

Khi phát hiện sai khác sau khi sản xuất, công trình có thể phải thay cửa, sửa khung hoặc điều chỉnh hoàn thiện với chi phí lớn.

Giá cửa chống cháy thang máy phụ thuộc vào yếu tố nào?

Không nên báo giá cửa tầng chịu lửa chỉ theo mét vuông. Giá của một bộ cửa hoàn chỉnh phụ thuộc vào:

• Cấp chịu lửa E, EI hoặc tiêu chí được yêu cầu;
• Thời gian phân loại 30, 60, 90 hoặc 120 phút;
• Kích thước cửa thông thủy;
• Kích thước tổng thể của bộ cửa;
• Kiểu mở tim, mở lùa một phía hoặc cấu hình khác;
• Số cánh;
• Vật liệu và lớp hoàn thiện;
• Phạm vi hồ sơ, thử nghiệm và kiểm định;
• Số lượng cửa tầng;
• Điều kiện vận chuyển;
• Biện pháp đưa thiết bị vào công trình;
• Chi phí lắp đặt và hoàn thiện;
• Yêu cầu phối hợp với hệ thống thang máy.

Một báo giá đầy đủ cần ghi rõ:

1. Ký hiệu mẫu cửa.
2. Cấp chịu lửa.
3. Kích thước và kiểu mở.
4. Vật liệu hoàn thiện.
5. Phạm vi thiết bị đi kèm.
6. Hồ sơ được bàn giao.
7. Chi phí vận chuyển.
8. Chi phí lắp đặt.
9. Phần việc xây dựng không nằm trong báo giá.
10. Thời gian sản xuất và bàn giao.

Nếu chưa có bản vẽ và yêu cầu cấp chịu lửa, mọi mức giá chỉ nên xem là ước tính ban đầu.

Quy trình lựa chọn cửa tầng chống cháy phù hợp

Bước 1: Kiểm tra yêu cầu trong hồ sơ công trình

Xác định vị trí cửa, cấp chịu lửa, số lượng, kích thước, kiểu mở và các điều kiện liên quan đến sảnh thang.

Bước 2: Chọn cấu hình thang máy

Kiểu cửa, tải trọng, kích thước cabin và cách bố trí giếng thang phải được xác định đồng bộ.

Bước 3: Đối chiếu mẫu cửa và hồ sơ

Kiểm tra cấp chịu lửa, cấu tạo, kích thước mẫu thử và phạm vi được áp dụng.

Bước 4: Chốt bản vẽ sản xuất

Bản vẽ cần thể hiện cửa thông thủy, khung, cánh, đầu cửa, tấm bao, cao độ và vị trí liên kết.

Bước 5: Kiểm tra khi giao hàng

Đối chiếu mã sản phẩm, số lượng, kích thước, vật liệu và hồ sơ đi kèm.

Bước 6: Lắp đặt đúng cấu hình

Không tự thay đổi kết cấu cửa hoặc vật liệu xử lý khe tại công trình.

Bước 7: Kiểm tra và bàn giao

Kiểm tra hoạt động đóng mở, khóa liên động, khe hở, bề mặt hoàn thiện và sự phù hợp giữa sản phẩm thực tế với hồ sơ.

Quy trình này cần được phối hợp với quy trình lắp đặt thang máy để tránh xung đột giữa cửa tầng, kết cấu giếng và phần hoàn thiện xây dựng.

Kiểm tra cửa tầng trong quá trình sử dụng

Cửa cần được kiểm tra định kỳ cùng hệ thống thang máy. Các nội dung nên quan sát gồm:

• Cửa đóng mở hết hành trình;
• Hai cánh gặp nhau đúng vị trí;
• Khóa liên động hoạt động bình thường;
• Không có vật cản tại ngưỡng cửa;
• Cánh và khung không bị cong vênh;
• Các tấm bao không bị tháo hoặc khoan cắt;
• Gioăng và chi tiết của cấu hình không bị bong, mất;
• Khe cửa không thay đổi bất thường;
• Không xuất hiện tiếng va đập hoặc ma sát lớn;
• Cửa không tự mở khi cabin chưa dừng đúng tầng.

Nếu phát hiện biến dạng sau cháy, va đập, ngập nước hoặc sửa chữa xây dựng, cần dừng việc tự can thiệp và yêu cầu đơn vị chuyên môn kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp

Cửa chống cháy thang máy có phải cửa cabin không?

Không. Đây chủ yếu là cửa tầng hoặc cửa giếng thang lắp cố định tại mỗi điểm dừng. Cửa cabin di chuyển cùng cabin và có chức năng khác.

E30 và EI30 khác nhau thế nào?

E30 chỉ công bố tính toàn vẹn trong thời gian phân loại 30 phút. EI30 đồng thời công bố tính toàn vẹn và khả năng cách nhiệt trong 30 phút thử nghiệm.

EI60 có tốt hơn E30 không?

EI60 có thêm tiêu chí cách nhiệt và thời gian phân loại dài hơn. Tuy nhiên, “cao hơn” không đồng nghĩa có thể tự ý thay đổi. Sản phẩm cần phù hợp với thiết kế, kích thước, cấu hình thang và hồ sơ của dự án.

Cửa E hoặc EI có ngăn được toàn bộ khói không?

Không nên kết luận như vậy chỉ từ ký hiệu E hoặc EI. Cần kiểm tra phương pháp thử, phạm vi phân loại và yêu cầu kiểm soát khói của thiết kế tổng thể.

Có thể dùng giấy chứng nhận EI60 của cửa khác không?

Không nên. Hồ sơ phải phù hợp với đúng mẫu cửa hoặc phạm vi sản phẩm được phép áp dụng. Cần đối chiếu cấu tạo, kiểu mở, kích thước, vật liệu và các thông tin liên quan.

Có được ốp thêm inox sau khi cửa đã sản xuất không?

Chỉ thực hiện khi lớp hoàn thiện đó nằm trong cấu hình được xác nhận hoặc có ý kiến chính thức của nhà sản xuất và đơn vị thiết kế. Không tự ý ốp, khoan hoặc cắt cánh cửa.

Thang máy gia đình có cần cửa EI30 không?

Không thể kết luận chỉ dựa trên tên “thang máy gia đình”. Cần xem loại công trình, công năng sử dụng, quy mô, vị trí thang và hồ sơ thiết kế áp dụng.

Có được sử dụng thang máy khi xảy ra cháy không?

Người dân không nên sử dụng thang máy chở người thông thường để tự thoát nạn khi có cháy. Xem hướng dẫn chi tiết tại bài vì sao không được sử dụng thang máy khi có cháy.

Kết luận

Cửa chống cháy thang máy là cửa tầng được thử nghiệm và phân loại khả năng chịu lửa theo cấu hình cụ thể. Chủ đầu tư không nên chọn cửa chỉ dựa vào các tên gọi E30, EI30, E60 hoặc EI60.

Trước khi đặt hàng, cần thực hiện bốn việc:

1. Xác định yêu cầu trong hồ sơ công trình.
2. Chọn mẫu cửa tương thích với cấu hình thang máy.
3. Đối chiếu kích thước và cấu tạo với phạm vi hồ sơ của mẫu cửa.
4. Chỉ sản xuất, lắp đặt sau khi các bên thống nhất bản vẽ và trách nhiệm cung cấp hồ sơ.

Thang Máy Alphalift Việt Nam tư vấn cấu hình thang và phối hợp lựa chọn bộ cửa tầng phù hợp với yêu cầu của từng dự án. Để kiểm tra sơ bộ, chủ đầu tư nên gửi:

• Loại và công năng công trình;
• Số tầng hoặc số cửa;
• Kích thước cửa thông thủy;
• Kiểu mở cửa;
• Cấp chịu lửa trong hồ sơ;
• Bản vẽ giếng thang;
• Tài liệu hoặc hình ảnh mẫu cửa đang dự kiến sử dụng.

Liên hệ Thang Máy Alphalift Việt Nam

•  ☎️ Hotline 24/7: 0965.587.886
•  📧 Email: lienhe@alphaliftvietnam.com
• 💬 Chat Zalo –  Facebook
• Nội dung tư vấn: cấu hình cửa tầng, khả năng đồng bộ với thang máy, kích thước và yêu cầu lắp đặt
• Lưu ý: Tư vấn thiết bị không thay thế việc thẩm định, phê duyệt hoặc xác nhận của cơ quan và đơn vị chuyên môn có thẩm quyền đối với hồ sơ an toàn cháy

Tài liệu tham khảo:

• TCVN 6396-58:2010 – Thử tính chịu lửa của cửa tầng
• QCVN 06:2022/BXD – An toàn cháy cho nhà và công trình
• Thông tin Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD
• Lưu ý khi kiểm định mẫu cửa tầng thang máy – Học viện PCCC

NHẬN TƯ VẤN TỪ ALPHALIFT VIỆT NAM